Niedrożność aortalno-biodrowaOkoło 1/3 chorych zgłaszających się do lekarza z powodu niedokrwienia kończyn dolnych ma zwężenie lub zamknięcie jednej albo obu tętnic biodrowych lub dolnego odcinka aorty brzusznej,

zwłaszcza w okolicy jej rozwidlenia, w niektórych przypadkach, bardziej zaawansowanych, na poziomie odejścia tętnic nerkowych lub krezkowych. Przeważają w znacznym stopniu mężczyźni - 19 : 1. Średni wiek chorych z tym typem niedrożności wynosi 50 lat. Brak zmian miażdżycowych w tętnicach udowych jest charakterystyczny w badaniach angiograficznych, wykonywanych głównie we wczesnych okresach tej niedrożności. Tłumaczy się to ochronnym efektem hemodynamicznym istniejącego zwężenia powyżej. U starszych chorych z aortalno-biodrową niedrożnością zmiany są bardziej rozsiane i często występują zwapnienia w ścianie naczyń tętniczych. Mogą tworzyć się również zmiany tętniakowate aorty brzusznej, w wyniku dystalnego zwężenia tętnic biodrowych. We wczesnych okresach tej niedrożności występują objawy chromania przestankowego ograniczone do łydki, np. u chorych z jednostronnym zwężeniem tętnicy biodrowej wspólnej. W późniejszych okresach bóle wysiłkowe bardziej się nasilają, występuje tzw. typ chromania przestankowego całej nogi, obejmujący pośladki, uda, podudzia. Objawy chromania przestankowego z dystansexn 500-600 m mogą być przez długi czas (ok. 3-5 lat) jedynymi dolegliwościami zgłaszanymi przez chorego w tym typie niedroźności tętniczej. Tłumaczy się to rozwojem krążenia obocznego - połączeniem tętnicy krezkowej dolnej z biodrową wewnętrzną, a dalej tętnicami uda. Tendencja do poprawy i wydłużenia się dystansu chromania jest jednak w tym typie niedrożności rzadsza aniżeli w udowo-podkolanowym. U mężczyzn ze zmianami miażdżycowymi w obu tętnicach biodrowych wewnętrznych lub niedrożności rozwidlenia aorty mogą występować zaburzenia wzwodu. Połączenie objawów obustronnego wysokiego typu chromania przestankowego u mężczyzn i niemożności utrzymania pełnego wzwodu składa się na zespół kliniczny Leriche'a. Zespół Leriche'a może być wynikiem niedrożności zlokalizowanej w samej aorcie brzusznej od odejścia tętnic nerkowych do rozwidlenia, końcowego odcinka aorty i tętnic biodrowych lub tylko obu tętnic biodrowych. Chory skarży się na bóle opasujące, obejmujące mięśnie miednicy, promieniujące do ud, niemożność wchodzenia po schodach, bóle w odbytnicy, impotencję. Mogą też występować bóle brzucha przy chodzeniu (przy obliteracji jedńej osi biodrowej) jako zespół podkradania trzewnego mesenteric steal syndrome. Jest to wynik wytworzenia się krążenia obocznego, które odciąga krew od a. mesenterica inferior przez a. renalis superior - a. rectalis inferior - a. iliaca interna do pracujących mięśni uda. W badaniu przedmiotowym w niedrożności aortalno-biodrowej charakterystyczne są zaniki mięśniowe poniżej bloku naczyniowego. Znaczne zaniki mięśniowe łydek, ud i pośladków występują zwykle u chorych z długotrwałym przebiegiem choroby. Zabarwienie skóry oraz ciepłota stóp i palców są często prawidłowe w spoczynku. W późniejszych okresach, przy bardziej zaawansowanym niedokrwieniu, znacznym zanikom mięśniowym całej kończyny towarzyszy stale utrzymujące się zblednięcie i oziębienie skóry, palce mogą mieć zabarwienie sinoczerwone (jak przy przewlekłym niedokrwieniu), czasami występują ich owrzodzenia. Zgorzel stopy nie jest charakterystyczna dla przewlekłej niedrożności aortlano-biodrowej. Występuje dopiero wtedy; gdy dołączy się niedrożność udowo-podkolanowa lub tętnic podudzi. W niedrożności aortalno-biodrowej stwierdza się brak tętna w pachwinie i na całej długości kończyny. U pacjentów z przeciętną budową, dostępne w badaniu palpacyjnym jest również tętno tętnicy biodrowej zewnętrznej i wspólnej. oraz aorty brzusznej. Brak tętna nad aortą brzuszną sugeruje niedrożność dolnego odcinka aorty brzusznej. Również osłabienie tętna nad tętnicą udową wspólną lub jego nierówność jest objawem sugerującym zwężenie, bądź niedrożność aortalno-biodrową, nawet gdy dystalnie, zwłaszcza w spoczynku, jest wyczuwalne tętno na kończynie. Przy niepełnym zamknięciu tętnicy wysłuchuje się szmer skurczowy. Jeżeli nie wysłuchuje się szmeru, jest mniejsze prawdopodobieństwo zwężeriia tętnic biodrowych; wyjątek stanowią: a) niektóre przypadki z dużym zwężeniem lub zupełnym zamknięciem, w których tętno pojawia się drogą krążenia obocznego, b) znaczna niedrożność tętnicy udowej, która uniemożliwia osiągnięcie przepływowi biodrowemu prędkości potrzebnej do uzyskania szmeru. W przebiegu miażdżycy zarostowej tętnic, dotyczącej zwłaszcza odcinka brzusznego aorty, tętnic biodrowych, rzadziej udowych mogą występować powikłania zakrzepowo-zatorowe, dotyczące zwykle małych tętnic palców lub stóp.